Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, aprķl 2016

Hvernig męliršu žitt sjįlfstraust?

Sjįlfstraust er heillandi fyrirbęri. Žrįtt fyrir aš margir myndu skilgreina sjįlfstraust sem hugtak og žvķ óįžreifanlegt, mį fęra rök fyrir aš sjįlfstraust spili sterka rullu ķ mannlegum samskiptum og ķ upplifun okkar af lķfinu. Žar į ég bęši viš žaš sjįlfstraust sem viš bśum yfir og einnig sjįlfstraust annarra. Aš sama skapi mį segja aš skortur į sjįlfstrausti hafi įhrif į samskipti okkar og upplifun.

 

Hvernig męliršu žitt sjįlfstraust?

Mörg erum viš nokkuš mešvituš um hvort sjįlfstraust okkar er mikiš eša lķtiš hverju sinni. Aušvitaš hlżtur žaš alltaf aš vera męlanlegt į žeim skala sem viš žekkjum hjį okkur sjįlfum, žvķ erfitt er aš bera eigiš sjįlfstraust saman viš sjįlfstraust annarra. Įstęšan žess er helst sś aš ekki er allt sem sżnist. Mörg žekkjum viš aš hafa virkaš örugg į ašra žó reyndin hafi veriš sś aš viš skulfum į beinunum. Aš sama skapi getum viš upplifaš ašra manneskju sem sjįlfsörugga žó hśn sé ķ raun óörugg örugg.

Sjįlfstraust okkar hangir saman viš sjįlfsmynd okkar aš mjög miklu leyti og žvķ er gott aš hafa ķ huga aš sjįlfstraustiš getur boriš hnekki žegar viš erum ķ ašstęšum žar sem viš erum illa įttuš. Margir hafa upplifaš žetta į nżjum vinnustaš eša ķ kjölfar annars konar breytinga. Ķ svoleišis tilfellum erum viš oft mešvituš um aš žetta er tķmabundiš įstand og aš sjįlfstraustiš eykst samhliša žvķ sem viš venjumst ašstęšum.

Oft kemur skortur į sjįlfstrausti einnig fram žegar viš stöndum frammi fyrir mikilvęgum įkvöršunum. Skortur į sjįlfstrausti getur einnig veriš tilkominn vegna langvarandi samskipta sem teljast óheilbrigš. Ef skortur į sjįlfstrausti er langvarandi įskorun ķ žķnu lķfi, er rįšlegt aš leita ašstošar.

 

Hvernig męliršu sjįlfstraust annarra?

Gott sjįlfstraust endurspeglar sterka sjįlfsmynd og sjįlfsviršingu. En žessi žrenning endurspeglar einnig viršingu fyrir öšru fólki.

Fólk sem virkar hrokafullt eša leyfir sér aš koma fram viš ašra af óviršingu, gerir žaš oft vegna žess aš sjįlfsmynd žess er skert aš einhverju leyti. Sjįlfstraust žessa fólks er žvķ ķ rauninni mjög lķtiš og birtingarmyndin eru žessi óheilbrigšu samskipti. Mér finnst sjįlfri gott aš hafa žetta ķ huga žegar ég finn mig ķ ašstęšum žar sem fólk kemur fram af óviršingu. Hegšun viškomandi endurspeglar ķ raun og veru skort į sjįlfsviršingu. Žvķ žeir sem bera raunverulega viršingu fyrir sjįlfum sér og hafa sterka sjįlfsmynd, žeir hafa sjįlfstraust til aš koma vel fram viš ašra. En žeir sem eru fastir ķ neti ljótleikans ķ samskiptum, eru oft žeir sem finnst žeir ekki eiga betra skiliš. Žaš getur žvķ veriš lykill aš žvķ aš umbreyta slķkum samskiptum aš setja skżr mörk og segja frį žvķ aš svona samskipti séu manni ekki aš skapi. Žarna er žó mikilvęgt aš muna eftir aš taka alls ekki žįtt meš žvķ aš ęsa sig eša fara ķ vörn. Mundu umfram allt aš samskiptamįti viškomandi hefur ekkert meš žig aš gera heldur endurspeglar hann skerta sjįlfsmynd, sjįlfstraust og sjįlfsviršingu hins ašilans.

 

Leišir til aš auka sjįlfstraust

Eitt af žvķ sem ég velti fyrir mér viš undirbśning žessa pistils, var hvort žaš vęri munur į kynjunum žegar sjįlfstraust er annars vegar. Mér fannst mešal annars mikilvęgt aš kanna žaš meš tilliti til žess aš benda į leišir til aš auka sjįlfstraust.

Žaš kemur sennilega fįum į óvart aš heilmikiš hefur veriš skrifaš um sjįlfstraust kvenna og hefur žaš gjarnan veriš boriš saman viš sjįlfstraust karla. Lengi vel var sjįlfstraust kvenna almennt tališ minna en sjįlfstraust karla. Nżlegar rannsóknir hafa hins vegar sżnt fram į aš žaš eru ašrar breytur en kyn sem eru sterkari žegar sjįlfstraust er annars vegar. Sjįlfstraust ręšst semsagt frekar af einstaklingsbundnum žįttum og umhverfi. Žvķ mį segja aš sjįlfsmyndarvandi og skortur į sjįlfstrausti séu menningartengdur vandi eša nokkurs konar kerfisvilla.

Žess vegna eru góšar fyrirmyndir og menningarlegar breytingar sem hafa jįkvęš įhrif į umhverfi einstaklinga, einstaklega uppbyggjandi fyrir sjįlfstraustiš.

En sértu hins vegar aš leita aš einföldu rįši til aš auka sjįlfstraust žitt, ętla ég aš deila einu sem hefur reynst mér vel. Fyrir nokkrum įrum rakst ég į fyrirlestur žar sem sįlgreinir fjallaši um sjįlfstraust. Hśn nefndi dęmi af sjįlfri sér og sagšist óörugg žegar hśn vęri į leiš ķ boš žar sem hśn žekkti fįa eša jafnvel engan. Hśn sagšist žį fara meš žvķ hugarfari aš hśn ętlaši aš vera til žjónustu fyrir ašra. Hśn sagšist beina sjónum aš žeim sem virtust utangįtta og hefja samręšur į aš spyrja um hagi višmęlandans. Hśn einbeitti sér gjarnan aš žvķ aš tala inn ķ ašstęšur fólks og veita stušning og uppörvun. Meš žessu móti gleymdi hśn sjįlfri sér og eigin óöryggi į mešan hśn lyfti nįunganum upp og sżndi samhug ķ verki. Ég hef prófaš žetta og get stašfest aš žaš virkar.


Įbyrgš leištogans

Hugtakiš įbyrgš viršist menningarbundiš aš einhverju leyti. Samkvęmt Oršabók Menningarsjóšs frį įrinu 1988 er sį įbyrgur sem svarar til įbyrgšar. Žaš aš svara til įbyrgšar viršist žó sķšur en svo liggja beinast viš hjį mörgum žeim sem gegna įbyrgšarstöšum og skilgreina sig sem leištoga.

 

Lįttu žaš byrja hjį žér

Žaš er gömul saga og nż aš verkin tala. Žetta er žekkt fyrirbęri ķ barnauppeldi og flestir foreldrar hafa rekiš sig į aš žaš skilar betri įrangri aš vera góš fyrirmynd heldur en aš segja börnum og unglingum hvernig gera eigi hlutina. Ef orš og gjöršir fara ekki saman, er lķklegra aš börnin upplifi aš ósamręmiš sé hrópandi. Žaš kann žvķ betri lukku aš stżra aš vera samkvęmur sjįlfum sér. Verkin lofa nefnilega meistarann.

Žaš sama į viš žegar viš erum stjórnendur į vinnustaš eša gegnum öšrum leištogastöšum. Sś įkvöršun aš axla įbyrgš į sjįlfum sér, er mikilvęgasta įkvöršun žeirra sem vilja vera viš stjórnvölinn ķ eigin lķfi og ef viš ętlum okkur aš vera marktękir leištogar, žurfum viš aš fjarlęgja flķsina śr eigin auga įšur en lengra er haldiš.

 

Glugginn og spegillinn

Hinn snjalli leištogaskrķbent, Jim Collins, höfundur bókarinnar Good to Great, segir aš frįbęr leištogi sé sį sem hefur kjark til aš horfa ķ spegil žegar eitthvaš bjįtar į. Hann bendir į aš žaš skili engu aš horfa śt um gluggann ķ leit aš sökudólgi.

Žarna er ekki veriš aš vķsa til žess aš taka įbyrgš į öšrum eša axla įbyrgš į mistökum annarra. Nei, žarna er veriš aš vķsa til žess aš skoša sinn eigin hlut aš mįlum og taka įbyrgš į žvķ žegar mistök hafa įtt sér staš.

 

Mistök og įbyrgš

Fęst gerum viš rįš fyrir aš ašrir séu fullkomnir og geri aldrei mistök. Flest gerum viš einnig rįš fyrir aš gera mistök af og til žó fólk sé misjafnlega ķ stakk bśiš aš fyrirgefa sjįlfu sér mistökin. Stór hluti fólks ber af žessum sökum mikla viršingu fyrir hugrekki žeirra sem axla įbyrgš į mistökum sķnum og bišjast velviršingar į žeim. Žetta į viš bęši um žį sem bišjast fyrirgefningar žegar žeir hafa gert eitthvaš į hlut annarra, hvort sem žaš er ķ vinnu eša persónulegu samhengi og einnig um žį sem axla įbyrgš opinberlega.

Hugrekkiš til aš bišjast forlįts öšlast žó ašeins žeir sem geta horfst ķ augu viš sjįlfa sig ķ umręddum spegli. „Hver er minn hlutur?“ er krefjandi spurning og žaš getur veriš óžęgilegt aš svara henni. Hśn krefst žess aš viš stöldrum viš og skošum hvort viš höfum varpaš įbyrgš į ašra. Hśn krefst žess einnig aš viš skošum hvort viš höfum hafnaš įbyrgš sem okkur var falin. Hśn krefst hreinskilni, heišarleika og fullvissu um aš viš bśum ķ heimi žar sem allir gera mistök. Hins vegar er žaš engin afsökun fyrir aš taka ekki įbyrgš į mistökum okkar. Žvert į móti er žaš tękifęri til vaxtar og lęrdóms, hvort sem žaš er į einstaklingsgrundvelli eša į grundvelli samfélagsins alls.

 

Umburšarlyndi er forsenda farsęldar

Smęš samfélaga eša stęrš er oft notuš sem męlieining į heilbrigši žeirra. Margt er śtskżrt ķ žvķ samhengi og margar afsakanir fyrir mannlegri hegšun eru gefnar śt į grundvelli smęšar. „Ęi, jį žetta er nś bara svona ķ litlu samfélagi.“ Vandinn er hins vegar sį aš žessar afsakanir hrökkva skammt ef ętlunin er aš breyta hlutunum til batnašar. Žaš erum viš sem bśum til samfélagiš og žaš er ekkert įn okkar. Alveg eins og ķ öšrum félögum žį höfum viš réttindi og skyldur. Hvorugt er til įn hins.

Į öllum Noršurlöndunum er nś virk umręša um gildi, samfélagsgerš og skyldur. Aš miklu leyti er žessi umręša til komin vegna žess mikla fjölda fólks sem hefur leitaš įsjįr į Noršurlöndunum sķšastlišin įr. Einnig vegna žeirra efnahagsžrenginga sem stešjaš hafa aš Evrópu og įhrifanna sem gętir a.m.k. ķ Skandinavķu. En žegar tališ berst aš skyldum og įbyrgš, veršur umręšan gjarnan stjórnmįlaleg. Hśn snertir į flokkspólitķskum mįlum en žó ekki nema aš hluta til žvķ hśn snżst fyrst og fremst um aš žaš kvešur viš nżjan tón ķ stjórnmįlum almennt ķ nyrsta hluta Evrópu. Žau gildi sem samfélögin byggšu į ķ kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar eru ekki lżši enn ķ dag nema aš hluta til. Noršurlandasamningurinn sem geršur var įriš 1952 byggši į žvķ aš fręndžjóšir styddu hver viš ašra og aušveldušu uppbyggingu meš ašgengi Norręnna borgara aš vinnumarkaši svęšisins ķ heild. Hann byggši į viljanum til aš skapa einingu žar sem hafši rķkt ringulreiš og sundrung į strķšstķmanum. Hann byggši į vinįttu og kęrleika. Ef viš viljum samfélag sem byggir į žeim kjarnagildum sem norręnt samfélag į aš byggja į, žį žurfum viš sem einstaklingar aš staldra viš og axla įbyrgš. Hvert okkar žarf aš hafa kjark til aš horfa ķ spegil ķ staš žess aš horfa śt um gluggann ķ leit aš sökudólgi. Góšu fréttirnar eru žęr aš žaš er góš tilfinning aš axla įbyrgš į sjįlfum sér.


Höfundur

Edda Jónsdóttir
Edda Jónsdóttir

Edda er leiðtogamarkþjálfi CPC sem sérhæfir sig í valdeflingu einstaklinga og teyma. Pistlar Eddu fjalla um fjárhagslega hæfni, leiðtogafærni og hugarfarsbreytingar.

Edda á og rekur EddaCoaching - www.eddacoaching.com. 

Okt. 2017
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband